Thalassemia

از بیماری تالاسمی چه میزان اطلاع دارید این عارضه با چه زمینه هایی در خون پدید می آید چه عواملی زمینه ساز میتلاشدن به این بیماری خطرناک هستند تالاسمی بر چند نوع است و فرق آن با دیگر اختلالات مربوط به خون چیست افراد مبتلا به تالاسمی از چه توصیه هایی برای مراقبت از بدنشان باید کمک بگیرند

اگر عمل انتقال خون به صورت مکرر انجام شود ممکن است بدن شما با ازدیاد آهن مواجه شود. این حالت ممکن است به اعضای بدن شما و به ویژه به کبد شما آسیب وارد کند

 

تالاسمی چیست؟

تالاسمی یک بیماری ارثی خونی می باشد که در آن، بدن میزان هموگلوبین کمتر و یا هموگلوبین های غیر طبیعی تولید می کند. هموگلوبین در اکسیژن رسانی به بخش های مختلف بدن به گلبول های قرمز خون کمک می کند. کم بودن سطح هموگلوبین خون ممکن است منجر به بیماری کم خونی شود. بیماری کم خونی بیماری ای است که باعث می شود شخص مبتلا احساس ضعف و خستگی کند. کم خونی شدید می تواند به اعضای بدن صدمه زده و در نهایت منجر به مرگ فرد مبتلا شود.

انواع مختلف بیماری تالاسمی

تالاسمی دو نوع اصلی دارد: آلفا و بتا که تالاسمی بتا نسبت به تالاسمی آلفا بسیار شایعتر است.
تالاسمی بتا

بدن انسان برای تولید هموگلوبین به گلوبین های آلفا و بتا نیاز دارد. تالاسمی نوع بتا زمانی رخ می دهد که یک یا هر دو ژن مولد بتا گلوبین کار نکنند و یا تنها بخشی از وظایفی که به عهده دارند را انجام دهند.

اگر شما فقط یک ژن آسیب دیده داشته باشید ممکن است کم خونی شما خفیف باشد و احتمالا نیازی به درمان نداشته باشد. به این نوع تالاسمی “بتا تالاسمی مینور” گفته می شود. این بیماری زمانی رخ می دهد که شما یک ژن سالم را از یکی از والدین و ژن تالاسمی را از دیگری گرفته باشید.
زمانی که هر دو ژن آسیب دیده باشند به این معناست که شما ژن بیماری تالاسمی را از هر دو والدین دریافت کرده اید. در این حالت ممکن است شما به کم خونی متوسط و یا شدید مبتلا شوید.
اگر شما به کم خونی متوسط (بتا تالاسمی اینترمدیا – beta thalassemia intermedia) دچار شده باشید، ممکن است فرایند انتقال خون لازم شود.
اما اگر به کم خونی شدید (بتا تالاسمی ماژور و یا آنمی کولی – beta thalassemia major or Cooley’s anemia) مبتلا شده باشید، لازم است که در تمام طول زندگی انتقال خون انجام دهید. علائم این نوع کم خونی معمولا در عرض چند ماه پس از تولد بروز می کنند.

تالاسمی آلفا

این نوع از تالاسمی زمانی رخ می دهد که یک تا چهار ژن آلفا گلوبین آسیب دیده باشند و یا اصلا وجود نداشته باشند.

اگر یکی از ژن ها آسیب دیده و یا وجود نداشته باشد: ممکن است سلول های قرمز خون نسبت به اندازه ی طبیعی خود کوچکتر باشند. این نوع از تالاسمی علائم خاصی نداشته و نیازی به درمان نیز ندارد. اما در این حالت شما یک منتقل کننده ی ژن هستید، به این معنا که می توانید این ژن را به فرزندان خود منتقل کنید.
اگر دو عدد از ژن ها آسیب دیده و یا وجود نداشته باشند: شما به کم خونی بسیار خفیف دچار خواهید شد که معمولا نیازی به درمان ندارد. این نوع از تالاسمی را آلفا تالاسمی مینور (alpha thalassemia minor) می نامند.
اگر سه عدد از ژن ها آسیب دیده و یا وجود نداشته باشند: کم خونی شما متوسط و یا متوسط به بالا خواهد بود. به این نوع از تالاسمی “هموگلوبین H” نیز گفته می شود. ممکن است در حالت های شدید تر آن انجام انتقال خون ضروری شود.
اگر چهار عدد از ژن ها آسیب دیده و یا وجود نداشته باشند: به این نوع از تالاسمی، آلفا تالاسمی ماژور و یا هیدروپس جنینی (hydrops fetalis) گفته می شود. در این بیماری جنین یا مرده به دنیا می آید و یا بعد از تولد خواهد مرد.

چه چیزی باعث ایجاد تالاسمی می شود؟

نقص در یک یا چند ژن می تواند باعث ایجاد تالاسمی شود. اگر پدر و مادر و یا خواهر و برادر شما مبتلا به تالاسمی بوده و یا ناقل ژن تالاسمی هستند، بهتر است قبل از بچه دار شدن آزمایش های مربوط به تالاسمی را انجام دهید و با پزشک مشورت کنید. مشاور ژنتیک می تواند اطلاعاتی مانند میزان احتمال ابتلای فرزند شما به تالاسمی و میزان شدت آن را به شما بدهد.
علائم تالاسمی چه چیزهایی هستند؟

معمولا تالاسمی خفیف باعث بروز هیچ علائمی نمی شود.

تالاسمی متوسط و شدید می توانند منجر به بروز علائم بیماری کم خونی شوند. به عنوان مثال ممکن است شما احساس ضعف، خستگی و تنگی نفس داشته باشید.سایر علائم این بیماری بستگی به شدن آن و نوع اختلالاتی که به وجود می آورد دارد.

کودکانی که تالاسمی شدید دارند ممکن است به کندی رشد کنند (عدم رشد)، استخوان بندی آنها شکل و ظاهری طبیعی نداشته باشد و همچنین اختلالاتی همچون مشکل در غذا خوردن، تب مکرر و اسهال داشته باشند.
تالاسمی چگونه تشخیص داده می شود؟

پزشک در مورد سوابق پزشکی شما سوالاتی خواهد پرسید و سپس آزمایش هایی را برای شما تجویز خواهد کرد. ممکن است این آزمایش ها شامل موارد زیر باشند:

شمارش کامل سلول های خون (CBC)
آزمایش ژنتیک برای تشخیص ژن های مسبب تالاسمی
آزمایش میزان آهن خون
یک نوع آزمایش خون که به منظور تشخیص نوع تالاسمی، میزان انواع مختلف هموگلوبین خون را اندازه گیری می کنند.

اگر مبتلا به تالاسمی تشخیص داده شدید، سایر افراد خانواده ی شما نیز باید برای تشخیص تالاسمی به پزشک مراجعه کنند.
درمان تالاسمی چگونه است؟

درمان بیماری به میزان شدت بیماری بستگی دارد.

بسیاری از مراکز پزشکی بزرگ و معتبر بخشی برای درمان اختلالات خونی دارند. این مراکز بهترین جا برای دریافت خدمات پزشکی می باشند.

    تالاسمی خفیف نیازی به درمان ندارد. این نوع تالاسمی شایعترین نوع تالاسمی نیز می باشد.
تالاسمی متوسط ممکن است با فرایند انتقال خون و مکمل فولیک اسید درمان شود. فولیک اسید ویتامینی است که بدن شما برای ساختن سلول های قرمز خون به آن نیاز دارد.
در تالاسمی شدید ممکن است از روش های درمانی زیر استفاده شود:
انتقال خون
فولیک اسید
دارو هایی که برای شیمی درمانی از آنها استفاده می شوند (این دارو های به بدن کمک می کنند که هموگلوبین طبیعی تولید کند)

اگر عمل انتقال خون به صورت مکرر انجام شود ممکن است بدن شما با ازدیاد آهن مواجه شود. این حالت ممکن است به اعضای بدن شما و به ویژه به کبد شما آسیب وارد کند. از مصرف ویتامین هایی که حاوی آهن هستند اجتناب کنید همچنین از مصرف بیش از اندازه ی ویتامین C نیز بپرهیزید زیرا که این ویتامین به بدن کمک می کند که میزان آهن بیشتری را از مواد غذایی جذب کند. اگر شما بیش از حد مجاز آهن دریافت کرده باشید، پزشک شما ممکن است از کیلات درمانی (chelation therapy) استفاده کند. این روش درمانی نوعی دارو است که به حذف آهن های اضافه ی بدن شما کمک می کند.

درمانهایی که کمتر شایع هستند و برای تالاسمی های شدید استفاده می شوند عبارتند از:

پیوند خون و یا پیوند سلول های بنیادی مغز استخوان
برداشتن طحال به کمک عمل جراحی

مبتلایان به این بیماری باید هر سال واکسن آنفلوانزا دریافت کنند. در مورد دریافت واکسن پنوموکوک (Pneumococcal Vaccine) نیز با پزشکتان مشورت کنید. این واکسن می تواند از شما در مقابل عفونت های شدیدی که می توانند کم خونی شما را بدتر کنند و یا موجب بروز بیماری های شدیدی که از تالاسمی نشات می گیرند شوند، محافظت کند.

 

ارسال شده در 24 مرداد 1395 توسط خانم فردوس فرد با موضوع بیماری ها

پیشنهاد سردبیر

  • چگونه میتوان مردان را رام کرد
  • هورمون تستوسترون و تضمین سلامت مردان
  • آیا شما هم از ترسیدن لذت میبرید؟
  • برای بالا بردن روحیه و انگیزه در ورزش بدنسازی این موارد را بدانید
  • درباره نوروپاتی فشاری چه میدانید؟
  • 10 روش برای بیماران فشار خون بالا بدون دارو
  • بدترین غذاها هنگام معده درد
  • تهیه نوشیدنی با خربزه تلخ
  • برخی ادویه ها و خواص مفید آن ها
  • برتری استفاده از نخ دندان بر مسواک
  • عرضه داروي دسفرال متناسب با نياز بيماران تالاسمي نيست
  • اشخاص جوان افسرده شبکه مغزی با اتصالات زیادتری دارند
  • راهنمای 30 روزه برای عاشقانه زندگی کردن
  • یعنی لبخند زدن انقدر خوب است؟
  • پیامدهای خطرناک استفاده از روروک
  • محبوبترین ها

  • پرخوری فرزندتان را اینگونه درمان کنید!
  • تشخیص زود هنگام صرع در بچه
  • درباره دعوای کودکان بر سر اسباب بازی بیشتر بدانیم
  • رنگ بندی لباس عید برای اطفال
  • سرطان خون در سنین پایین و علائم آن
  • مشکل خروپف کودک را چگونه درمان کنیم؟
  • 6 نکته درباره چگونگی کمک والدین به کودکان در انتخاب دوست
  • تنبیه فرزند و این نکات روانشناختی
  • کبود شدن لحظه ای لبهای شیرخواران
  • آیا نوزاد به ورزش نیازی دارد ؟
  • مراقب SIDS باشید
  • تقویت حافظه در سنین پایین
  • راههای موثر درمانی اختلال پرخاشگری اطفال
  • خلاقیت کودک در عرض 24 ساعت
  • عفونت ادراری در سنین پایین و نشانه های مهم آن
  • درباره ی دکتر سلام

    مجله پزشکی دکتر سلام (hiDoctor.ir) در تاریخ دوم اسفند ماه سال ۱۳۹۰ آغاز به کار کرد. در حال حاضر سایت دکتر سلام با بیش از ۱۰۰ پزشک و متخصص، مترجم، کارمند و کسانی که در رشته های مرتبط هستند در حال همکاری است.

    خبرنامه

    با عضویت در خبرنامه ی دکتر سلام از آخرین مطالب و مقالات پزشکی و سلامتی با خبر شوید

    کلیه حقوق محفوظ و متعلق به مجله پزشکی دکتر سلام است بازنشر مطالب فقط با ذکر لینک مستقیم مجاز است