5069_645

 

تغذیه جنین با شیر مادر در دو سال اول زندگی بسیار مهم و حائز اهمیت است و در رشد وی در سالهای آینده زندگی اش نقش تعیین کننده ای دارد و می تواند مانع بروز انواع بیماری ها در کودکان شود در ادامه توضیحات کامل و جامعی در این باره برایتان داریم

نگاهی به دستورالعملهای تغذیه با شیر مادر

تغذیه با شیر مادر از الف تا ی (بخش اول)

تغذیه موفق با شیر مادر با دانش و اطلاعات کافی شروع می‌شود. کلاس‌های قبل از تولد در بیمارستان‌ها می‌توانند بسیار مفید باشند. به علاوه، نقش مشاورین شیردهی نیز بسیار با اهمیت است.
آموزش‌های دوران بارداری برای شیردهی عبارتند از: آگاهی از مزایای تغذیه با شیرمادر برای مادر و شیرخوار، معایب تغذیه‌ی مصنوعی و استفاده از بطری یا گول‌زنک، آموزش روش شیردهی و وضعیت صحیح شیردهی، تغذیه در ساعت اول زندگی، تماس پوستی و هم اتاقی مادر و نوزاد، اهمیت تغذیه‌ی انحصاری، تغذیه براساس تقاضای شیرخوار، نشانه‌های کافی بودن شیرمادر و ادامه‌ی شیردهی تا 2 سال.
مادر باید از شروع شیردهی بلافاصله پس از تولد و حتی در اتاق زایمان اطلاع داشته باشد.
مادر بداند که تغذیه‌ی انحصاری با شیرمادر تا پایان 6 ماهگی و سپس، شروع تغذیه‌ی تکمیلی بهترین تغذیه است که رشد و تکامل مطلوب را فراهم می‌سازد.
شیرمادر منبع با ارزش و آماده‌ی تغذیه‌ی شیرخوار با مزایای بی‌شمار کوتاه مدت و بلند مدت برای مادر و شیرخوار است. برای شروع موفق تغذیه با شیرمادر و تداوم آن، ضروری است که تمام مراقبین بهداشتی و والدین از مزایای بی‌شمار تغذیه با شیرمادر آگاه باشند و بدانند که چگونه می‌توانند به شیردهی مادر کمک کنند. تحقیقات 20 سال گذشته، به طور مکرر اهمیت تغذیه با شیر مادر را از نظر مزایای اجتماعی، روانی، ایمونولوژیک، تغذیه‌ای و سلامت شیرمادر در مقایسه با سایر جایگزین‌های آن نشان داده است. تغذیه با شیرمادر موجب بهبود سلامت و تکامل شیرخواران، کودکان و نوجوانان می‌گردد.

مزایای تغذیه با شیرمادر
تغذیه با شیرمادر، محافظت چشمگیری بر علیه بیماری‌های عفونی به خصوص در مناطقی که بهداشت نامناسب و منابع غذا و آب آلوده وجود دارد فراهم می‌سازد. شیرمادر خواران، کمتر دچار بیماری‌های شدید باکتریایی و ویروسی از جمله مننژیت، گاستروآنتریت، اوتیت میانی، پنومونی، بوتولیسم، عفونت دستگاه ادراری و انتروکولیت نکروزان می‌شوند.
براساس مطالعات، شیرمادر از بعضی بیماری‌های مزمن از جمله دیابت ملیتوس نوع I، بیماری کرون، کولیت اولسرو، لنفوم و آسم و سایر بیماری‌های آلرژیک پیشگیری می‌کند. بعضی از تأثیرات شیرمادر مانند پیشگیری از اوتیت میانی و آسم پس از دوران شیردهی نیز ادامه یافته و نشان می‌دهد که تغذیه با شیرمادر پاسخ ایمونولوژیک بلند مدت را تقویت می‌کند. به علاوه،الگوهای رشد مشاهده شده در سال اول زندگی بیانگر آن هستند که تغذیه با شیرمادر از چاقی پیشگیری می‌کند. مطالعات متعدد، ارتباط میان تغذیه با شیرمادر و بهبود رفتار شناختی از جمله IQ بالاتر و بهبود عملکرد تحصیلی تا نوجوانی را نشان می‌دهند.
در روزهای پس از زایمان، شیردهی مادر، خونریزی پس از زایمان و اندازه‌ی رحم را تحت تأثیر اکسی‌توسین کم می‌کند. فقدان خونریزی در طی شیردهی، از دست دادن آهن می‌کاهد و شروع تخمک‌گذاری را به تعویق می‌اندازد. در نتیجه،‌زمان میان بارداری‌ها افزایش یافته، خطر نارسی در زایمان‌های بعدی کم شده و عواقب زیان‌بار بارداری یا شیرخواری کاهش می‌یابد. در خانم‌های شیرده میزان کانسر تخمدان، کانسر پستان قبل از یائسگی، شکستگی لگن و استئوپوروز کمتر است.
بستری شدن، ویزیت‌های پزشکی و استفاده از دارو در شیرمادرخواران به طور چشمگیری کمتر است. بهبود سلامت شیرخوار از اتلاف هزینه برای غیبت والدین از کار برای مراقبت از شیرخوار می‌کاهد. هم‌چنین، از اتلاف هزینه برای تهیه‌ی شیر مصنوعی نیز جلوگیری می‌شود.

ترکیب شیرمادر
علی‌رغم تلاش‌های انجام شده برای همانندسازی شیرهای مصنوعی تهیه شده برای شیرخواران با شیرمادر، شیرمادر اساساً از شیرگاو و شیرهای مصنوعی، متفاوت است. پروتئین شیرمادر در حدود mL100/g 9/0 است و پروتئین شیرگاو، تقریباً 4 برابر آن می‌باشد. پروتئین شیرمادر تمام نیازهای شیرخوار را برآورده ساخته و متناسب با نیاز شیرخوار و فیزیولوژی بدن او است. شیرمصنوعی، پروتئین کمتری از شیرگاو دارد اما ساختار پروتئین که هضم مشکل‌تری برای شیرخوار دارد مشابه شیرگاو است. در بعضی از شیرهای مصنوعی، نسبت Whey به Casein را مشابه شیرمادر تغییر داده‌اند. کازئین شیرگاوه 80% و شیرمادر 40% است. چون غلظت پروتئین شیرمادر کم و هضم آن آسان است، شیرمادرخواران نیاز به تغذیه‌ی مکرر دارند. پروتئین شیرمادر، حاوی آنتی‌بادی IgA ترشحی است.
کیفیت چربی شیرمادر بسیار متفاوت از شیر مصنوعی است و بهتر از چربی‌های حیوانی یا گیاهی جذب می‌شود. علاوه بر تفاوت میزان چربی در ساعات مختلف شبانه‌روز، مقدار چربی در طی یک نوبت شیردهی نیز متفاوت بوده و حاوی اسیدهای چرب غیراشباع و مفیدی است. لاکتوز شیرمادر، بسیار بیشتر از شیرگاو است و موجب تسهیل جذب کلسیم و آهن و رشد لاکتوباسیل می‌شود. شیرمادر هم‌چنین، حاوی صدها ریزمغذی، اسیدهای آمینه‌ی آزاد، اسیدهای چرب ضروری، مواد معدنی، فاکتورهای رشد، سیتوکین‌ها، هورمون‌ها، آنتی‌بادی‌ها و سایر مواد شیمیایی است که بر جنبه‌های مختلف رشد و تکامل نقش دارند. بسیاری از این‌ها، هم چنبه‌ی مغذی داشته و هم عوامل بیواکتیوی هستند که موجب افزایش تکامل شیرخوار می‌گردند.
ترکیب شیرمادر در طی شیردهی تغییر می‌یابد. شیر اولیه یا آغوز (Colostrum) پروتئین، ویتامین‌های محلول در چربی و مواد معدنی بیشتر و لاکتوز، کالری و چربی کمتری نسبت به شیر رسیده (Mature milk) دارد. در طی شیردهی، غلظت IgA ترشحی به تدریج کم شده و به این ترتیب، سیستم ایمنی شیرخار فرصت تکامل یافته و از وابستگی به منابع مادر کاسته می‌شود. چون مادر و شیرخوار در یک محیط زندگی می‌کنند، مادر آنتی‌بادی‌های اختصاصی برعلیه ویروس‌ها و باکتری‌هایی که شیرخوار در معرض آنها قرار دارد را تولید و ترشح می‌کند. این پاسخ، سریع است و فقط چند روز طول می‌کشد. این تغییرات دینامیک در ترکیب شیرمادر نشان می‌دهد که چگونه جهت برآورده ساختن نیازهای شیرخوار سازگاری می‌یابد. به علاوه، شیرمادر حاوی هر چیزی از جمله آب و اغلب ویتامین‌ها و مواد معدنی است که شیرخوار ترم و سالم برای 6 ماه اول زندگی نیاز دارد.

 

دکتر محمد اسماعیل مطلق

مدیرکل دفتر سلامت خانواده، جمعیت و مدارس

 

ارسال شده در 26 مرداد 1395 توسط خانم فردوس فرد با موضوع اخبار پزشکی

پیشنهاد سردبیر

  • تغییر رنگ مو و عوامل تاثیرگذار روی آن
  • بازگرداندن حافظه با یک ایمپلنت مغزی
  • پرخاشگری و رفتارهای ناشایست در گربه
  • اهمیت انتخاب سفره یکبار مصرف مناسب
  • استرس گرفتن اطفال و ابتلای آنان به دیابت
  • علت برابر نبودن همه پروتئین ها
  • آشنایی با مانیتورینگ بیمار‎
  • مراحل اکسیداسیون مواد قندی
  • 7 علت کلسترول بالا
  • استفاده زیاد از تلفن همراه دلیلی برای پیرچشمی در سنین پایین
  • خانم هایی که با کمبود آهن مواجه اند ، بخوانند
  • چگونه در بیمارستان ایمن بمانیم
  • عدم پوسیده شدن دندان با این روش ها
  • بیماری فراموشی مزمن در این زن
  • اختلالات تیروئید و این علائم هشدار دهنده
  • محبوبترین ها

  • علائم شایع سرطان خون در سنین پایین
  • تالاسمی این توضیحات مهم
  • تحقیقات جدید برای سرطان پروستات
  • چه عواملی باعث سندرم Aase میشود؟
  • سردردهای مختل کننده امور روزمره
  • صرع از جمله پیامدهای اختلال خواب
  • درباره کورتون چه می دانید
  • سیگار و تنباکو و ابتلا به 17 سرطان خطرناک
  • با اضافه وزن و چاقی یک قدم به سرطان نزدیکتر می شوید
  • انجام این اعمال سبب ابتلای شما به سرطان دهان می شوند
  • توده زیر بغل چگونه پدید می آید
  • توصیه های پزشکی پیرامون عارضه آتاکسی
  • از کجا بدانیم که به حیوانات خانگی حساسیت داریم؟
  • یبوست را اینگونه رفع کنید
  • فشار خون و اختلالات مربوط به آن
  • درباره ی دکتر سلام

    مجله پزشکی دکتر سلام (hiDoctor.ir) در تاریخ دوم اسفند ماه سال ۱۳۹۰ آغاز به کار کرد. در حال حاضر سایت دکتر سلام با بیش از ۱۰۰ پزشک و متخصص، مترجم، کارمند و کسانی که در رشته های مرتبط هستند در حال همکاری است.

    خبرنامه

    با عضویت در خبرنامه ی دکتر سلام از آخرین مطالب و مقالات پزشکی و سلامتی با خبر شوید

    کلیه حقوق محفوظ و متعلق به مجله پزشکی دکتر سلام است بازنشر مطالب فقط با ذکر لینک مستقیم مجاز است