کبد چرب (Fatty liver) یا استئاتوز واژه کلی برای اشاره به جمع شدن چربی در کبد است. وجود چربی در کبد، طبیعی می‌باشد، اما اگر این میزان از چربی بیشتر از 5 تا 10 درصد وزن کل کبد شود، فرد به بیماری کبد چرب دچار شده است. کبد چرب یک بیماری درمان پذیر است ولی بعضی اوقات می‌تواند باعث اثرات و عوراض خطرناکی شود. کبد چرب معمولا نشانه و علامتی نداشته و باعث آسیبی همیشگی و برگشت پذیر نمی‌شود.

وظیفه کبد بررسی هر غذایی که می‌خوریم و هر نوشیدنی که می‌نوشیم برای تصفیه مواد خطرناک است. اگر میزان زیادی چربی در کبد وجود داشته باشد، این فرآیند دچار مشکل می‌شود. در بعضی از مواقع کبد چرب باعث التهاب و یا زخم های کبدی می‌شود. در شدیدترین حالت کبد چرب فرد دچار نارسایی کبدی می‌شود.

کبد چرب بیماری معمولی است و 10 تا 20 درصد افراد در ابالات متحده دچار این بیماری می‌باشند. اکثر موارد کبد چرب در سنین بین 50 تا 60 سال تشخیص داده می‌شود. زمانیکه کبد چرب بدلیل سایر مشکلات رخ می‌دهد، خطرناک بوده و باید به موقع برای درمان اقدام کرد.

انواع کبد چرب

کبد چرب به سه دسته کلی، کبد چرب غیرالکلی، کبد چرب الکلی و کبد چرب حاد بارداری تقسیم می‌شود.

کبد چرب غیرالکلی

این بیماری زمانی رخ می‌دهد، که کبد در شکستن چربی ها دچار مشکل می‌شود و با جمع شدن چربی در بافت‌های کبد، فرد دچار کبد چرب می‌گردد. این بیماری با مصرف الکل مرتبط نبوده و زمانی مشخص می‌شود که 10 درصد و یا بیشتر وزن کبد حاوی چربی باشد. این بیماری خود نیز به چند دسته تقسیم شده و در شدیدترین مراحل باعث سیروز کبدی و یا زخم و سپس نارسایی کبدی می‌گردد.

کبد چرب الکلی

این بیماری جزء اولین مرحله‌های بیماری های کبدی مربوط به الکل است. کبد با مصرف زیاد الکل صدمه دیده و قادر به شکستن چربی ها نیست. اگر فرد از مصرف الکل خودداری نماید، این نوع کبدچرب کم کم درمان می‌گردد، اما در صورت ادامه به مصرف الکل فرد ممکن است دچار سیروز کبدی گردد.

کبد چرب بارداری

هرچند این نوع از کبد چرب خیلی نادر بوده، با اینحال جمع شدن چربی در هنگام بارداری می‌تواند خطراتی جدی هم برای مادر و هم برای جنین داشته باشد. این بیماری می‌تواند باعث نارسایی کبدی، نارسایی کلیه، عفونت شدید و یا خونریزی شود. هرچند دلیل این بیماری کاملا شناخته نشده اما دانشمندان معتقدند این بیماری با هورمون های این دوران در ارتباط است. علایم این بیماری در سه ماه سوم رخ داده و شامل حالت تهوع، استفراغ، درد در قسمت بالایی سمت راست شکم، زردی و کسالت عمومی گردد. زنان باردار باید آزمایش های لازم را برای اطلاع از این بیماری انجام دهند، اکثر زنان پس از زایمان شروع به بهبود می‌نمایند.

علایم کبد چرب

کبد چرب معمولا یک بیماری خاموش است و بخصوص در مراحل اولیه نشانه‌ای ندارد. زمانیکه بیماری پیشرفت کند، می‌تواند باعث علایم مبهمی همچون:

  • خستگی
  • کاهش وزن و یا کاهش اشتها
  • ضعف
  • تهوع
  • گیجی، مشکل در تصمیم گیری و یا تمرکز

سایر نشانه هایی که ممکن است احساس شود شامل:

  • درد در مرکز و یا سمت راست قسمت بالایی شکم
  • بزرگ شدن کبد

در صورتیکه فرد دچار سیروز کبدی هم شود، علایم زیر ممکن است رخ دهند:

  • احتباس مایعات
  • کاهش ماهیچه ها
  • خونریزی داخلی
  • زردی پوت و چشم ها
  • نارسایی کبدی

دلایل ابتلا به کبد چرب

یکی از شایع ترین دلایل ابتلا به کبد چرب اعتیاد به الکل می‌باشد. بعضی از داروهای خاص و اختلالات متابولیک نیز یکی دیگر از این دلایل هستند. در بیشتر مواردیکه فرد الکلی نیست، پزشکان دلیل قطعی برای ابتلا به کبد چرب را نمی‌دانند، اما موارد زیر می‌تواند باعث کبد چرب و یا افزایش خطر ابتلا به آن شوند، این عوامل شامل:

  • چاقی
  • دیابت نوع 2
  • فشار خون بالا
  • مصرف داروهایی همچون آسپرین، داروهای استروئیدی، تاموکسیفن و تتراسیکلین
  • باداری
  • مسمومیت
  • ویروس ها (ویروس هپاتیت A و سایر ویروس ها)
  • سوءتغذیه
  • کلسترول خون بالا
  • سندرم تخمدان پلی کیستیک
  • کم کاری تیروئید (hypothyroidism)
  • جراحی بای پس معده

نحوه تشخیص بیماری

آزمایش ها و تست هایی که برای مشخص کردن ابتلا به کبد چرب استفاده می‌شوند، شامل:

  • آزمایش خون، که شامل تست عملکرد آنزیم های کبدی می‌شود.
  • تصویر برداری، که از طریق روش های مختلف همچون CT اسکن و اولتراسوند و یا ام آر ای (MRI) انجام می‌شود.
  • آزمایش بافت های کبدی، که با یک سوزن کوچک بخش کوچکی از کبد برای انجام آزمایش برای تشخیص ابتلا به کبد چرب برداشته می‌شود.

درمان کبد چرب

درحال حاضر درمان خاصی برای کبدچرب وجود ندارد. برای درمان کبد چرب می‌بایست سایر مشکلات از جمله دیابت و یا کلسترول درمان گردد. درمان های معمول این بیماری شامل:

  • ترک مصرف الکل
  • مدیریت کلسترول
  • کاهش وزن
  • کنترل قندخون

می‌باشد. برای دریافت دارو و توصیه در مورد کنترل و مدیریت سایر بیماری ها و مشکلات که منجر به کبد چرب می‌شوند، باید به پزشک مراجعه نمود.

درمان خانگی و تغییرات سبک زندگی در کبد چرب

با رعایت موارد زیر، شما می‌توانید کبد چرب را کنترل و درمان کرده، این موارد شامل:

  • کاهش وزن. در صورتیکه شما اضافه وزن داشته و یا چاق هستید، میزان کالری مصرفی در روز  و افزایش فعالیت بدنی، اقدام به کاهش وزن نمایید. همچنین با اتخاذ یک رژیم غذایی سالم نیز بخود کمک نمایید. برای دریافت راهنمایی در این مورد به پزشک و یا متخصص تغذیه مراجعه کرده و درکنار آن مقاله هایی که در ادامه بیان می‌کنیم را مطالعه نمایید. مقاله های مفید در این زمینه:
    1. رژیم غذای سالم چیست؟ مفاهیم یک رژیم غذایی سالم و مناسب
    2. غذاهای بدی که برای کاهش وزن خوب اند
    3. رژیم غذایی در دوران بارداری
    4. چگونه سریع و بی خطر لاغر شویم
  • ورزش کرده و فعالیت بدنیتان را افزایش دهید. هدفتان را حداقل 30 دقیقه ورزش در طول روز قرار داده و اگر نیاز به کاهش وزن هم دارید، این میزان را افزایش دهید.
  • دیابت و کلسترول خون خود را کنترل کرده و به توصیه های پزشکتان عمل نمایید.
  • از کبد خود محافظت نمایید. از کارهایی که فشارزادی بر کبد می‌آورند همچون مصرف الکل و یا مصرف خودسرانه دارو خودداری نمایید.

درمان کبد چرب با طب جایگزین

هرچند اثر هیچ یک از روش های طب جایگزین برای درمان کبد چرب اثبات نشده‌اند، اما ترکیبات طبیعی می‌توانند در درمان کبد چرب مفید باشند، یکی از این مکمل ها شامل:

  • ویتامین E. از نظر تئوری ویتامین ای و سایر انواع ویتامین های آنتی اکسیدان می توانند به سلامت کبد کمک نمایند. از آنجا که ویتامین e می‌تواند خطراتی از جمله افزایش خطر مرگ در مردان و یاافزایش خطر سرطان پروستات دارد، برای مصرف این ویتامین و میزان مصرف آن بایستی با پزشک مشورت نمایید.

پیشگیری از ابتلا به کبد چرب

برای کاهش خطر ابتلا به کبد چرب رعایت موارد زیر موثر می‌باشند.

  • رژیم غذایی سالم – یک رژیم غذایی سالم حاوی میوه، سبزیجات، غلات کامل و چربی های سالم می‌تواند خطر ابتلا به کبد چرب را کاهش دهد.
  • حفظ وزن سالم و تناسب اندام –  اگر شما چاق هستید و یا اضافه وزن دارید کاهش وزن به ما کمک می‌نماید. اگر وزن مناسبی دارید برای حفظ وزن و تناسب اندام خود و جلوگیری از چاقی اقدام نمایید.
  • ورزش و تمرین – ورزش در بیشتر روز های هفته کمک کننده است، البته اگر مدتهاست ورزش نکرده‌اید، پیش از ورزش با پزشک مشورت نمایید.
  • ترک الکل – در صورتیکه شما مشروبات الکلی مصرف می‌کنید، ترک مصرف الکل می‌تواند از ابتلا به کبد چرب الکلی جلوگیری نماید.

 

ارسال شده در 3 شهریور 1395 توسط خانم فردوس فرد با موضوع بیماری ها

پیشنهاد سردبیر

  • خاصیت های درمانی گریپ فروت
  • اطلاعاتی در مورد مصرف انواع ترشیجات
  • از رژیم غذایی وگان چه می دانید؟
  • زایمان خانگی و این پیامدها
  • خواص دارویی گیاه کوهی درمنه
  • روند صعودی طلاق در ایران
  • مراقب مواد سرطان زا در چای ها باشید!
  • بهداشت ورزشکاران در حال سفر
  • در مقابل آلودگی هوا چه باید کرد؟
  • در بارداری واکسن بزنیم خطرناک است یا بی خطر؟
  • ابتلا به بیماری قلب و عروق با مصرف این ماده مخدر
  • درمان با یک پنبه الکلی
  • قرص ورزش براي درمان افسردگي
  • انواع پتوز ؛ علل و درمان آن ها
  • افزایش کلسیم در بدن
  • محبوبترین ها

  • کاربرد اندازه گیری منیزیم و فسفر
  • نارسایی لاکتوز چه بیماری است و علامت آن چیست
  • ژن بوجود آورنده اوتیسم شناسایی شد
  • اضافه وزن با دارو
  • علل مختلف خونریزی بینی را بشناسید
  • آشنایی با اختلالات ترکیبات ادرار‎
  • آیا در زمان سرما خوردگی باید ورزش متوقف شود؟
  • بیماری های مختلف با بزرگی شکم
  • دلیل تشنگی زیاد انسان
  • ارتباط قد انسانها با بیماری سکته
  • علامت عفونت های قارچی چیست
  • معالجه گیاهی برای دیسک کمر
  • چطورمکانیزم ساعت بیولوژیک را بهتر درک کنیم
  • چند روش برای کنترل کردن میگرن
  • بیماران ام اس و ورزش های آبی
  • درباره ی دکتر سلام

    مجله پزشکی دکتر سلام (hiDoctor.ir) در تاریخ دوم اسفند ماه سال ۱۳۹۰ آغاز به کار کرد. در حال حاضر سایت دکتر سلام با بیش از ۱۰۰ پزشک و متخصص، مترجم، کارمند و کسانی که در رشته های مرتبط هستند در حال همکاری است.

    خبرنامه

    با عضویت در خبرنامه ی دکتر سلام از آخرین مطالب و مقالات پزشکی و سلامتی با خبر شوید

    کلیه حقوق محفوظ و متعلق به مجله پزشکی دکتر سلام است بازنشر مطالب فقط با ذکر لینک مستقیم مجاز است