سیر گیاهی است که از قدیم الایام بسیار مورد استفاده بوده است و در غذاها به صورت های مختلف استفاده می‌‌شود و حتی می دانیم که در بعضی از غذاهای جدید و فست فودها هم به کار می‌‌رود. دکتر سید مهدی میرغضنفری متخصص طب سنتی می گوید: خوب است که راجع به سیر بدانیم و از فواید و مضرات احتمالی آن آگاه شویم.

از پیامبر خدا (ص) نقل است که:« سیر بخورید و بدان درمان کنید. چرا که درمان هفتاد درد در آن است.» می دانیم که وقتی در احادیث یا آیات قرآن عددی می آید می تواند مفهوم زیاد بودن  داشته باشد. یعنی اینکه درمان دردهای زیادی در آن است و الزاماً‌ آن عدد  منظور نمی باشد.

از پیامبر خدا (ص) نقل است که از سفارش‌‌های ایشان به علی (ع) این بوده که: «ای علی “سیر” بخور! اگر نبود که من با فرشته هم سخن می شوم، “سیر” می خوردم.»

از امام صادق (ع) نقل است که پیامبر (ص) فرمودند: «هر کسی این سبزی را خورد، به مسجد ما نزدیک نشود.» اما نفرمود این حرام است. این توصیه‌‌ها، آداب و ادب اسلامی است و رعایت نزاکت و بهداشت را اینجا گوشزد فرمودند. برای اینکه دیگران اذیت نشوند، شخص وارد مسجد خانه خدا نشود که این فضای معنوی و عطر آلود به هم نخورد.

از امام صادق (ع) نقل است که:« اگر کسی می خواهد بادی دامن گیر او نشود در هر هفت روز، یک بار سیر بخورد.» منظور این است که در رژیم غذای انسان خوب است که سیر موجود باشد.

مثلاً هفته ای یک بار خورده شود که جلوی نفخ و باد را بگیرد.

موسیر هم نوع کوهی سیر است، مزاج آن گرم و خشک بوده و در خواص و اثرات به پیاز و سیر شباهت دارد و بنابراین  توضیحاتی که در مورد سیر می‌‌آید، برای موسیر نیز تا حدودی قابل تعمیم است.

سیر تازه از نوع کهنه آن بهتر است و شاید یکی از دلایلش این باشد که نوع تازه اش رطوبت بیشتری دارد. طبع و مزاج سیر، گرم و خشک است و درجه اش قدری از پیاز بالاتر است.

درجه گرمی آن را سوم تا چهارم می‌‌دانند. سیر هم همانند پیاز دارای رطوبت خوب و اصطلاحاً‌ فضلیه است که برای بدن مفید است و حرارتی شبیه حرارت ذاتی و غریزی بدن که عامل حیات است، ایجاد می کند.

نکته خیلی مهم این است که ما مواد غذایی زیادی نداریم که حرارت آنها شبیه حرارت بدن باشد و این مواد معمولاً برای طول عمر مفید هستند. هر جا در طب گفته شود تقویت حرارت ذاتی و غریزی، یعنی اینکه برای سلامتی و طول عمر خیلی خوب است.

سیر همچنین محلل است، یعنی تحلیل برنده مواد زائد سفت شده و غلیظ شده در بدن که معمولاً از منشاء بلغم و سودا (اخلاط و مواد سرد در بدن) هستند. اینها اگر در بدن بمانند و غلیظ و سفت بشوند و رسوب کنند، منجر به مشکلات زیادی در عملکرد اعضا می شوند. از جمله انسدادها ، رخوت بدن و احساس سنگینی.

خیلی از بیماری‌‌های مردم، امروزه با توجه به کمبود فعالیت بدن و پرخوری، همین اخلاط و مواد زائد و سفت شده در بدن هستند و سیر یکی از آن گیاهانی است که می تواند آنها را تحلیل ببرد و مجاری بدن را باز کند و چرخش و حرکت را در بدن به راه بیاندازد و منجر به شادابی و خون رسانی بهتر به همه اعضا شود و وقتی اعضا خوب خون رسانی شوند، عملکرد‌‌های بهتری خواهند داشت و شخص احساس سلامت بیشتری می کند.

پس یکی از علت‌‌هایی که از قدیم سیر به غذاها افزوده می شده این است که هضم غذاها به خصوص غذاهای غلیظ را راحت می کند و اصطلاحاً آنها را لطیف می کند و عملکردی شبیه پیاز دارد. سیر، جالی و جلادهنده است چون آلودگی‌‌ها را زدوده و خونرسانی را بهبود می‌‌بخشد. همچنین مفتح و بازکننده است.

 

اینها اصطلاحات طب سنتی است که خوب است مردم با این اصطلاحات آشنا شوند. سیر همچنین رطوبت‌‌های معده را از بین می برد که علت خیلی از بیماری‌‌های گوارش مثل نفخ، ترش کردن و سوء‌‌هاضمه، همین رطوبت‌‌های زائد سیستم گوارش است.

ما می دانیم که مایع مفصلی سرد و از جنس بلغم است. اگر در مصرف سردی جات زیاده روی شود یا در جاهای سرد زیاد توقف صورت بگیرد، باعث درد و تورم مفصل می شود، از این رو سیر برای بیماری‌‌های مفصلی هم مفید است.

شاید یکی از دلایلی که در شمال کشور مصرف سیر بیشتر است، همین باشد. زیرا در شمال کشور شالی کاری و تماس با آب و رطوبت زیاد است و حکمای بزرگ گفته اند که مردم از سیر استفاده کنند تا جلوی عوارض و رطوبت را می‌‌گیرد.

سیر همچنین ضد نفخ و باد شکن است و لینت مزاج می دهد. با همان خاصیت پاک کنندگی چون گردش خون را بهتر می کند، رنگ و رو را بهبود می بخشد و حالت سرخ و صورتی که به پوست می دهد بسیار خوشایند است.

خون را رقیق می کند و ترشحات بدن مانند عرق، ادرار و عادت ماهیانه را افزایش می‌‌دهد و چون باز کننده است، برای کسی که دچار انسداد ادراری است و یا برای حالتی که ادرار بند می آید و عادت ماهانه خوب انجام نمی شود و خوب عرق نمی کند، مناسب است.

سیر قوت تریاقی دارد و ضد سم است. این خاصیت خیلی مهمی است. مخصوصاً در افراد سرد و تر که دچار مشکلاتی در قوای جنسی و اعمال زناشویی هستند، بسیار مفید است. اما زیاده روی در افرادی با مزاج گرم، باعث از بین رفتن و خشک شدن مایعات جنسی می شود و باید دقت کرد که زیاده روی در این مسئله نشود.

سیر، خورنده یا اکال است لذا برای باز کردن دمل‌‌ها و آبسه‌‌های پوستی به صورت موضعی روی پوست گذاشته می‌‌شود؛ مثلا برای رفع توده‌‌های سفت شده قدیمی زیر پوستی یا میخچه، زگیل و گوشت اضافه.

همین جا باید گفت که سیر بسیار قوی است و دیده شده بعضی افراد که سیر را به صورت خام از شب تا صبح روی قسمتی از پاشنه پا گذاشتند، دچار سوختگی شدید ناحیه شده اند.

به همین دلیل این کار فقط در حد چند دقیقه تا ساعت و با نظارت پزشک باید انجام شود. بنابراین خوردن متعادل سیر با رعایت مزاج، زمان، فصل و اقلیم، باعث حفظ تندرستی می شود. سیر پخته را همراه با کندر در دهان جویدن برای تقویت بن دندان‌‌ها و سرفه‌‌های مزمن و درد قفسه سینه بسیار خوب است.

روغن سیر برای مفاصل، گرفتگی و اسپاسم‌‌های ناشی از بلغم و سردی بسیار خوب است. این روغن با گرمای مزاجی و قدرت نفوذ بالایی که دارد، به مفصل رسیده و سردی و بلغم را از آن رفع می‌‌کند.

آب پز برگ و ساقه سیر نیز قابل استفاده است که در آش‌‌ها و غذاها اضافه می‌‌شود. همچنین شخص می‌‌تواند آن را آب پز کند و در آب آن بنشیند که می‌‌تواند باعث باز شدن مجاری ادرار و سهولت ادرار شود.

بنابراین برای کسانیکه دچار مشکلات پروستات هستند و ادرارشان بند می آید و همچنین برای سهولت انجام عادت ماهیانه مفید است که به صورت نشستن در این محلول و یا تنقیه کردن داخل روده یا واژن صورت می‌‌گیرد.

البته حتما باید توسط پزشک تجویز شود بسته به علت مشکل.

اگر سیر همراه با سرکه به صورت سیر ترشی مصرف شود، عوارض آن هم کم می‌شود چون سردی سرکه، اوج گرمی سیر را می‌‌شکند و آن را متعادل می‌‌کند، از طرفی خواص سرکه نیز اضافه می‌‌شود.

ممکن است گرم مزاجان به دنبال مصرف سیر عوارضی مثل سردرد پیدا کنند و حتی به  چشم آسیب‌‌هایی برسد و خشکی ایجاد شود که مصلح آن سکنجبین است.

سکنجبین مصلح خوبی برای اکثر گرمی جاتی است که ممکن است آسیب بزنند. آب انار نیز به عنوان مصلح، استفاده می شود. کسانی که اصطلاحا صفرایی یا دارای مزاج گرم و خشک هستند و تلخی دهان دارند، باید پرهیز کنند و مواظب باشند زیاده روی نکنند.

پختن سیر در آب و کمی نمک و یا همراه با مقداری روغن بادام می توتند مضراتش را اصلاح کند.

آخرین نکته این که افراد مبتلا به بواسیر و خانم‌‌های باردار و شیرده باید مواظب باشند که در اثر مصرف سیر، عارضه‌ای برایشان ایجاد نشود.

 

ارسال شده در 30 مهر 1395 توسط دکتر سلام با موضوع طب سنتی و گیاهان دارویی

پیشنهاد سردبیر

  • طرح مراقبت از کودکان اوتیسمی در سراسر کشور
  • کبد سالم به کمک استفاده از این مواد غذایی
  • احساسات فرد افسرده
  • انواع خطرناک ترس را بشناسید
  • خواص برخی داروهای خانگی
  • رفع مشکلات مربوط به هضم غذا با کمک طب سنتی
  • ضمادی برای سوزن سوزن شدن پای دیابتی ها
  • مقابله با آسیب های اجتماعی در محل اشتغال
  • کاهش قند خون در افراد غیر دیابتی (بخش اول)
  • اگزما،شایع ترین بیماری پوستی در فصل پاییز
  • شمال شهر مریض شوید،جنوب شهر ویزیت
  • آموزش تصویری بدنسازی در 6 هفته ( بخش 3)
  • ویتامین ها و دهان
  • انواع مختلف مو چطوری نگه داری میشود
  • پانیک و درگیری با آن
  • محبوبترین ها

  • مراقبت از سلامتی کیسه صفرا
  • مقابله با تب برفکی با این روش های موثر
  • افراد مبتلا به HIV اینگونه تغذیه کنند
  • خطرات التهابات روده برای مردان و زنان
  • داروهای سنتی متناسب با فصل پیش رو
  • چگونه بفهمیم کبدمان چرب است؟
  • ناراحتی غیرطبیعی در این قسمت بدن
  • آسم گرفتن با این عوامل
  • روشی ساده برای درمان سندروم روده تحریک پذیر
  • مقاله سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOD)
  • ایا انگل ها در بدن زنده هستند
  • بدترین غذاها هنگام معده درد
  • زمانیکه ریه ها عفونت کنند
  • برطرف کردن مشکلات مختلف در معده
  • از پوکی استخوان چه میدانید؟آنچه که لازم است بدانید
  • درباره ی دکتر سلام

    مجله پزشکی دکتر سلام (hiDoctor.ir) در تاریخ دوم اسفند ماه سال ۱۳۹۰ آغاز به کار کرد. در حال حاضر سایت دکتر سلام با بیش از ۱۰۰ پزشک و متخصص، مترجم، کارمند و کسانی که در رشته های مرتبط هستند در حال همکاری است.

    خبرنامه

    با عضویت در خبرنامه ی دکتر سلام از آخرین مطالب و مقالات پزشکی و سلامتی با خبر شوید

    کلیه حقوق محفوظ و متعلق به مجله پزشکی دکتر سلام است بازنشر مطالب فقط با ذکر لینک مستقیم مجاز است