چرا ACT را یاد بگیریم؟

درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش acceptance and commitment therapy که با عنوان ACT (اَکت) شناخته می‌شود نوعی رفتاردرمانی مبتنی بر توجه آگاهی (mindfulness) است که قواعد بنیادین بخش اعظم روانشناسی غرب را به چالش کشیده و طرحی نو در زمینه رفتار و شناخت ارائه داده است که مبتنی بر فلسفه علم رفتار بافتاری (Contextual Behavioral Science)، نظریه چارچوب‌های ارتباطی (RFT) و تحلیل رفتاری است.

 

ACT اولین و معروف‌ترین رفتاردرمانی موج سومی است و در این درمان التقاطی از استعاره، جمله‌های متناقض نما و مهارت‌های توجه آگاهی و طیف گسترده‌ای از تمرین‌های تجربه‌گرایانه و مداخلات رفتاری هدایت‌شده توسط ارزش‌ها به‌کاربرده می‌شود اما شاید این سؤال به‌صورت آشکار یا ضمنی در ذهن بسیاری از روان‌شناسان، مشاوران، روان‌پزشکان و مددکاران اجتماعی وجود داشته باشد که آموختن ACT چه سودی دارد؟

به‌بیان‌دیگر مزیت‌های آموختن ACT چیست؟

سه دسته مزیت برای ACT می‌توان شمرد:

مزیت‌های علمی

فایده آموختن ACT برای روان‌درمانگران و مشاوران

فایده ACT برای درمان‌جویان

 

مزیت‌های علمی

شاید مزیت ACT نسبت به بسیاری از رویکردها این است که رویکردی علمی است و اثرات پیشنهادشده برای آن، صاحب حمایت پژوهشی هستند. انبوه شواهد پژوهشی مؤید ACT نشان می‌دهد ک اثربخشی این مدل درمانی در طیف گسترده‌ای از وضعیت‌های بالینی نظیر افسردگی، اختلال وسواس فکری-عملی، استرس محیط شغلی، استرس سرطان در مراحل پایانی، اضطراب، اختلال استرس پس از سانحه، کم‌اشتهایی روانی، مصرف هروئین و حتی اسکیزوفرنی تائید شده است. با این حساب می‌توان نتیجه گرفت گفت که آموختن و به کار بستن ACT مستدل و خردمندانه است.

مزیت‌ ACT به‌عنوان درمان این است که برخلاف بسیاری از رویکردهای دیگر صاحب مبنای فلسفی و نظری روشن و منسجمی است. فلسفه زیربنایی ACT (بافتار گرایی کارکردی) برساختن مدلی مطابق با واقع را پیشنهاد نمی‌کند بلکه اصل و اساس کار را پیش‌بینی و اثرگذاری بر رفتار به‌صورت دقیق و وسیع و عمیق می‌داند.

این رویکرد باعث می‌شود که فاصله‌ بین نظریه و فناوری درمانی کاهش یابد و اصولی تدوین شود که کاربردپذیری وسیعی دارند. به این شیوه ACT منحصر در راهنماهای درمانی نمی‌شود و همواره امکان فرا رفتن و گسترش یافتن را دارد.

به همین خاطر است که می‌توان به زبان استعاره گفت ACT هنر آشپزی است و نه کتاب آشپزی. درمانگر ماهر ACT همچون یک آشپز ماهر وابسته به دستورالعمل یا کتاب آشپزی نیست و بدون آن هم می‌تواند مشکلات گوناگون را مفهوم‌پردازی کرده و در صورت نیاز دست به ابداع تکنیک‌های نو بزند. چنین شرایطی به ACT کمک کرده است که به لحاظ تکنیکی دچار فترت و رکود نشود.

یک مزیت دیگر ACT یا بهتر است بگوییم پژوهشگران ACT این است که سازوکار مشخصی برای تغییر درمانی (انعطاف‌پذیری روان‌شناختی) پیشنهاد کرده‌اند و فعالانه واسطه‌گری آن را موردپژوهش قرار داده‌اند.

اکنون شواهد پژوهشی مناسبی وجود دارد که نشان می‌دهد تغییر درمانی در ACT از طریق تغییر در انعطاف‌پذیری روان‌شناختی واسطه‌مندی می‌شود یا مثلاً رابطه درمانی به شرطی اثرگذار است که درون آن انعطاف‌پذیری روان‌شناختی الگوسازی شود.

 

فایده آموختن ACT برای درمانگران

هرچند با آموختن ACT درمانگران و مشاوران صاحب ابزاری قدرتمند و مؤثر می‌شوند اما این تنها مزیت آموختن ACT نیست. یافته‌های پژوهشی نشان می‌دهد آموختن ACT باعث افزایش کیفیت زندگی، افزایش مراقبت از خود، افزایش تمایل به خلاقیت، کاهش خطر فرسودگی شغلی و جذب بهتر و مؤثرتر اطلاعات نو می‌شود.

 

فایده ACT برای درمان‌جویان و مراجعان

یک مزیت دیگر ACT این است که رنج انسانی را پزشکی‌سازی نمی‌کند و حتی این افسانه را درهم می‌شکند. پزشکی‌سازی رنج انسانی به خاطر پیامدی که دارد برای انسان‌ها محنت‌افزا بوده است؛ به این صورت که با برچسب اختلال خوردن به رنج انسان این زمینه فراهم می‌شود که انسان به نبرد با طبیعت خود برخواسته و کشمکشی بدفرجام را شروع کند که امیدی به پیروزی در آن نیست.

انسان به نیروی زبان/ذهن قادر است که حتی در غیاب خطر و تهدید و ناخوشایندی عینی و آشکار برای خود رنج و ناراحتی تولید کند. به تجربه خود نگاه کنید کدام یک برای شما راحت‌تر و شایع‌تر است نگران شدن یا اطمینان؟ حسرت یا رضایت؟ غمگینی یا شادمانی؟ چطور می‌توان به پیروزی در نبردی امیدوار شد که حریف اینچنین تواناست. جالبتر آنکه این حریف بخشی از وجود خود ما است که فقط در شرایطی از تولید تجربه‌های ناخوشایند دست برمی‌دارد که خود ما از بین برویم!

دیگر با اختلال پنداشته شدن رنج فراگیر بشر، این افسانه تولید می‌شود که سلامتی به معنای شادمانی است و شادمانی نیز به معنای بیشینه کردن احساسات خوشایند و کمینه کردن احساسات ناخوشایند است. چنین افسانه‌ای نادرست و دردسرساز است. از آن جهت که اولا زندگی خود به خود پر از ناگواری‌ها و شکست‌ها و ناملایمت‌ها است.

حرف مرا باور نکنید به قول معلم بزرگ ACT راس هریس اگر این حرف را باور ندارید از خود بپرسید که آیا اکنون نیازمند دردسر و رنج بیشتری هستید یا شادی و آرامش و رضایت بیشتری؟ تجربه زندگی‌تان به شما نشان داده و می‌دهد که کدام یک بیشتر و گسترده‌تر است؟ اگر شما هم مثل من و اکثر انسان‌ها باشید تجربه‌تان به خوبی پاسخ خواهد داد که ناراحتی و رنج بسیار فراگیرتر و رایج‌تر از شادی و آرامش است. حال اگر این افسانه را باور کنیم چه می‌شود؟ نتیجه‌اش را می‌توان در مصرف‌گرایی، اعتیاد و بازار گرم شیادان شادی‌فروش دید.

با درهم شکستن رویکرد نادرست پزشکی‌سازی رنج انسانی مزیت دیگر ACTخود را نشان می‌دهد. در ACT به فرد آموخته میشود که دست از جنگیدن با خود بردارد و زندگی‌اش را محدود به خلاصی از دست تجربه‌های ناخوشایند درونی‌اش نکند. با تصریح و روشن سازی ارزشها، فرد زندگی اش را فراتر از نشانه و علایم‌اش میبیند و به صورت مستقیم برای معنادار کردن زندگی‌اش تلاش می کند.

 

گردآوری: گروه سلامت سیمرغ
منبع:سیمرغ

 

ارسال شده در 4 آذر 1395 توسط خانم انیسی با موضوع روانشناسی

پیشنهاد سردبیر

  • خوردن انگور و تقویت قلب
  • مایکروفر و این عوارض جانبی
  • اختلال در رشد قد اطفال با این عوامل
  • مراقب بهداشت مکان خواب خود باشید !
  • سرحال آوردن مغز با این کارها
  • دست نوشته شما روحیات تان را برملا می کند!
  • داروهای خانگی برای درمان گل مژه چشم
  • استفاده از خمیرمرغ در سوسیس و کالباس مجاز است یا خیر!
  • تاثیر ماساژ ناخن با روغن
  • چگونه مغز افراد تحريك مي شود
  • مصرف ويتامين «ب» در پيشگيري از آلزايمر مفيد است
  • تاثیرات عنبرنسارا بر سلامتی
  • در مورد ساختمان ناخن این موارد را بدانید
  • دیابت در میان حیوانات خانگی
  • کاهش دهنده چین و چروک صورت با اسکراب خرمالو
  • محبوبترین ها

  • ورزش صورت و جلوگیری از پیری پوست
  • درمان ترکهای پا با وازلین
  • رعایت این نکات برای لایه برداشتن
  • چگونه موهای قهوه ای پررنگ را کم رنگ کنیم
  • دشمنی سیزده بدر با پوست
  • دانستنیهای جدید درباره انواع لیزر پوست
  • اهمیت بخور صورت
  • با این نوع لکه‌های پوستی چه کنیم
  • عیب های پوست قهوه ای
  • چند روش جدید برای فرنچ و رنگ آمیزی ناخن
  • حساسیت پوستی شیرخوار و راه حل های درمانی
  • تکنیکهای منحصربفرد هنر آرایشگری با آرایشگران ماهر
  • آمادگی های لازم قبل از رفتن برای لیزر درمانی
  • پاکسازی 14 روزه ای پوست
  • درباره ریزش مو از نوع تاسی منطقه ای بیشتر بدانید
  • درباره ی دکتر سلام

    مجله پزشکی دکتر سلام (hiDoctor.ir) در تاریخ دوم اسفند ماه سال ۱۳۹۰ آغاز به کار کرد. در حال حاضر سایت دکتر سلام با بیش از ۱۰۰ پزشک و متخصص، مترجم، کارمند و کسانی که در رشته های مرتبط هستند در حال همکاری است.

    خبرنامه

    با عضویت در خبرنامه ی دکتر سلام از آخرین مطالب و مقالات پزشکی و سلامتی با خبر شوید

    کلیه حقوق محفوظ و متعلق به مجله پزشکی دکتر سلام است بازنشر مطالب فقط با ذکر لینک مستقیم مجاز است