مشاوره زیبایی
دکتر عارفی
دکتر وحید عارفی
جراح و متخصص بیماری های لثه
گروه پزشکان برنا
دکتر غلامرضا اکبری
پزشک پوست و مو
طراح طب
طراح طب
مرکز اسکن و طراحی سه بعدی جراحی زیبایی صورت
دکتر هادی صادق /کلینیک
دکتر پژمان هادی صادق و دکتر پریسا هادی صادق
متخصص ارتودنسی
ساختمان پزشکان، دکتر حبیب سهرابی
دکتر حبیب سهرابی
متخصص گوش،حلق،بینی جراح زیبایی بینی
دکتر مجید صالح
دکتر مجید صالح
متخصص جراحی فک وصورت،زیبایی بینی
کلینیک سیب سرخ
دکتر داوود مقامی
هایفو:لیفت صورت بدون جراحی
کلینیک دندانپزشکی پارسا/ساختمان پزشکان
کلینیک دندانپزشکی پارسا
ایمپلنتوژیست
دکتر خیرخواه
دکتر خیرخواه
جراح و متخصص پوست و مو ، لیفت با نخ
دکتر ایمانی
دکتر محمدتقی ایمانی
فوق تخصص جراحی پلاستیک، زیبایی و ترمیمی
کلینیک یکتا/ساختمان پزشکان
کلینیک یکتا
مجهزترین کلینیک پوست و مو زیبایی با دستگاه لیزر الکساندرایت
دکتر شاهین بهجو
دکتر شاهین بهجو
پیکر تراشی مدرن با روش لیپوماتیک ، بورد تخصصی پلاستیک
دکتر فرزاد فرامرزی
دکتر فرزاد فرامرزی
فوق تخصص آندوسکوپی و کولونوسکوپی بدون درد
دکتر مقیمی
دکتر مهرداد مقیمی
فوق تخصص جراحی پلاستیک و زیبایی
ایران نوین
کلینیک ایران نوین
کاشت مو
ساج
کلینیک ساج
زنان و زایمان
دکتر خیرخواه
دکتر خیرخواه
جراح و متخصص پوست و مو ، لیفت با نخ
دکتر شاهین بهجو
دکتر شاهین بهجو
پیکر تراشی مدرن با روش لیپوماتیک ، بورد تخصصی پلاستیک
دکتر ادیب
دکتر محمود ادیب
جراح دندانپزشک ایمپلنتولوژیست
کلینیک یکتا/ساختمان پزشکان
کلینیک یکتا
مجهزترین کلینیک پوست و مو زیبایی با دستگاه لیزر الکساندرایت
ساج
کلینیک ساج
زنان و زایمان
دکتر عارفی
دکتر وحید عارفی
جراح و متخصص بیماری های لثه
دکتر مجید صالح
دکتر مجید صالح
متخصص جراحی فک وصورت،زیبایی بینی
دکتر فرزاد فرامرزی
دکتر فرزاد فرامرزی
فوق تخصص آندوسکوپی و کولونوسکوپی بدون درد
دکتر مقیمی
دکتر مهرداد مقیمی
فوق تخصص جراحی پلاستیک و زیبایی
دکتر هادی صادق /کلینیک
دکتر پژمان هادی صادق و دکتر پریسا هادی صادق
متخصص ارتودنسی
کلینیک دندانپزشکی پارسا/ساختمان پزشکان
کلینیک دندانپزشکی پارسا
ایمپلنتوژیست
ساختمان پزشکان، دکتر حبیب سهرابی
دکتر حبیب سهرابی
متخصص گوش،حلق،بینی جراح زیبایی بینی
گروه پزشکان برنا
دکتر غلامرضا اکبری
پزشک پوست و مو
طراح طب
طراح طب
مرکز اسکن و طراحی سه بعدی جراحی زیبایی صورت
ایران نوین
کلینیک ایران نوین
کاشت مو
کلینیک سیب سرخ
دکتر داوود مقامی
هایفو:لیفت صورت بدون جراحی
دکتر ایمانی
دکتر محمدتقی ایمانی
فوق تخصص جراحی پلاستیک، زیبایی و ترمیمی
 

برای اینکه بتوانید بیماری سندروم متابولیک را درمان کنید، ابتدا باید شیوه ی زندگی و رژیم غذایی خود را تغییر دهید. این تغییرات در شیوه زندگی می تواند شامل ترک سیگار و کاهش مصرف چربی و تلاش برای رسیدن به  وزن مناسب باشد. با دکتر سلام همراه باشید.

دكتر سلطانعلی محبوب و ایوا اورنگی

در سال 1998، Reaven، مجموعه‌ای از ریسك فاكتورها را كه اغلب به صورت یك اختلال ظاهر می‌شوند، تحت عنوان سندرم X توصیف كرد. این سندرم به طور همزمان نشانه‌هایی چون پرفشاری خون، عدم تحمل گلوكز، سطوح بالای تری‌گلیسیرید و سطوح پایین لیپوپروتئین با دانسیته بالا (HDL) دارد و چون مقاومت انسولینی مهم‌ترین اختلال این سندرم به شمار می‌رود.

اصطلاح سندرم مقاومت انسولینی نیز برای تعریف این ریسك فاكتورها به كار برده می‌شود؛ ولی از آنجا كه اختلالات متابولیكی دیگری از جمله چاقی (به ویژه چاقی شكم)، سطوح بالای آپولیپوپروتئین B، سطوح بالای لیپوپروتئین با دانسیته پایین (LDL)، اختلال در فیبرینولیز و انعقاد خون نیز با این سندرم مرتبط هستند و از طرفی گزارش اخیر برنامه آموزش ملی كلسترول اهمیت كنترل این سندرم را در پیشگیری از بیماری‌های قلبی – عروقی نشان داده، لذا اصطلاح «سندرم متابولیك» برای این مجموعه از ریسك فاكتورهای متابولیك به كار برده شده است تا در واقع از كاربرد اصطلاح مقاومت انسولینی به عنوان تنها ریسك فاكتور مرتبط اجتناب شود.

شیوع این سندرم متابولیك روز به روز در حال افزایش است و امروزه حدود 25 درصد مردم دنیا به این سندرم مبتلا هستند كه حدود 10-5 درصد آنها دیابت نوع 2 دارند.

سندرم متابولیك در چند سال گذشته توجه زیادی را به خود جلب كرده است. این سندرم كه به صورت مجموعه‌ای از ریسك فاكتورهای مرتبط با منشاء متابولیكی است، می‌تواند موجب تقویت یا افزایش مستقیم بیماری‌های آترواسكلروتیك و قلبی – عروقی شود.

قدم اول در پیشگیری و درمان سندرم متابولیك تغییر در شیوه زندگی به منظور رسیدن به وزن مناسب، كاهش مصرف چربی، ترك سیگار و در برخی افراد پیروی از رژیم كاهش دهنده چربی خون است. گام بعدی، تامین ریزمغذی‌ها و ویتامین‌هایی است كه در تنظیم متابولیسم درشت‌مغذی‌ها (كربوهیدرات‌ها، پروتئین‌ها و چربی‌ها) شركت دارند.

نظر به اینكه نقش تغذیه و رژیم غذایی در پیشگیری و درمان این ناهنجاری‌های متابولیك انكارناپذیر است، در این مقاله ابتدا معیارهای بالینی تشخیص سندرم متابولیك و عوامل موثر بر آن را مورد بررسی قرار می‌دهیم، سپس به روش‌های كنترل ریسك فاكتورهای این سندرم می‌پردازیم.

در مرحله سوم نقش مكمل‌های غذایی را در رابطه با این ناهنجاری‌های متابولیك به بحث خواهیم گذاشت و در خاتمه توصیه‌های تغذیه‌ای برای بیماران مبتلا به سندرم متابولیك خواهیم داشت.

معیارهای بالینی تشخیص بیماران مبتلا به سندرم متابولیك:

حداقل سه بخش مرتبط به مقوله سلامت، ابزارهای عملی برای تشخیص بیماران مبتلا به سندرم متابولیك را ارائه كرده‌اند كه در اینجا به آنها اشاره می‌شود:

1- معیارهای بالینی گزارش سوم برنامه آموزش ملی كلسترول (ACPATP III)

چاقی شكم مردان بیشتر از 120 سانتی‌متر

زنان بیشتر از 88 سانتی‌متر

تری‌گلیسیرید پلاسما   بیشتر از mg/dl150  (بیشتر از mmol/L 7/1)

HDL-Cمردان كمتر از mg/dl 40  (كمتر از mmol/L 1)

زنان كمتر از mg/dl 50  (كمتر از mmol/L 3/1)

فشارخون بیشتر از 90/130 میلی‌متر جیوه

گلوكز ناشتا  بیشتر از mg/dl 130

2- معیارهای بالینی سازمان جهانی بهداشت (WHO)

مقاومت انسولینی كه به وسیله یكی از معیارهای زیر تشخیص داده می‌شود:

الف- دیابت نوع 2

ب- عدم تحمل گلوكز

علاوه بر دو مورد بالا معیارهای زیر را نیز باید مد نظر قرار داد:

فشارخون بالا  بیشتر از 90/140 میلی‌‌متر جیوه

تری‌گلیسیرید پلاسما    بیشتر از mg/dl 150 (بیشتر از mmol/L 7/1)

HDL-Cمردان كمتر از mg/dl 35

زنان كمتر از mg/dl 39

BMIبیشتر از kg/m2 30

نسبت دور كمر به باسن  بزرگ‌تر از 0/90 در مردان ، بزرگ‌تر از 0/85 در زنان

شواهد كافی نشان داده در افرادی كه فعالیت فیزیكی آنها كم است، تنظیم گلوكز خون به وسیله انسولین، كمتر و ریسك بیماری‌های قلبی – عروقی بالاتر است.

میزان دفع ادراری آلبومین  بیشتر از Ug/min 20

نسبت آلبومین/كره‌آتین  بیشتر از mg/g 30

3- معیارهای بالینی AACE

اضافه وزن/چاقی BMI بیشتر از kg/m2 25

تری‌گلیسیرید  بیشتر از mg/dl 150  (mmol/L 1/7)

HDL-C كلسترول مردان كمتر از mg/dl 40   (mmol/L 0/1)

زنان كمتر از mg/dl50  (mmol/L 1/3)

فشارخون بالا  بیشتر از130/85 میلی‌متر جیوه

گلوكز ذو ساعت پس از غذا بیشتر از mg/dl 140

گلوكز ناشتا mg/dl 110/126

ریسك فاكتورهای دیگر تاریخچه فامیلی دیابت نوع 2، پرفشاری خون، بیماری عروق قلبی، سندرم پلی‌كیستیك، شیوه زندگی بدون تحرك، سن بالا، گروه‌های قومی (نژادی) با خطر بالای دیابت تیپ 2 در برنامه NCEP ATP III هنگامی كه سه ویژگی از پنج ویژگی وجود داشته باشد.

دلیل بر وجود سندرم متابولیك است و این تنها راهنمایی است كه دور كمر را برای بیان میزان چاقی و تجمع چربی در نظر می‌گیرد. در این راهنما معیار حتمی مقاومت انسولینی لازم نیست؛ در حالی كه در راهنمای WHO مقاومت انسولینی به عنوان جزئی از تشخیص سندرم متابولیك در نظر گرفته می‌شود و علاوه بر آن، دو ریسك فاكتور دیگر برای تشخیص این سندرم مورد نیاز است.

معیارهای AACE حد واسط راهنماهای WHO و NCEP می‌باشد. هر دو راهنمای AACE و WHO شامل اندازه‌گیری مقاومت انسولینی هستند كه از طریق ارزیابی‌های بالینی معمول انجام می‌گیرند.

در این دو راهنما مقادیر تست عدم تحمل گلوكز خوراكی در بین ریسك فاكتورهای سندرم متابولیك قرار می‌گیرد. اگرچه این اندازه‌گیری‌ها اطلاعات بیشتری را ارائه می‌دهند، وقت و هزینه بیشتری نیز در كارهای كلینیكی صرف می‌كنند، بنابراین راهنمای NCEP ATP III مناسب‌تر است.

براساس این تعاریف، شیوع وضعیت در جوامع مختلف برآورد می‌شود. به عنوان مثال براساس تعریف NCEP ATP، شیوع سندرم متابولیك در افراد بزرگسال آمریكایی 22 درصد است كه این میزان با افزایش سن (بالای 60 سال)، در زنان و مردان به 45 درصد می‌رسد.

عوامل موثر بر مقاومت انسولینی

عوامل متعددی در كاهش حساسیت انسولینی دخیل هستند. مطالعات نشان داده‌اند كه ارتباط مثبتی بین توده چربی بدن، غلظت انسولین ناشتا و پس از غذا و حساسیت انسولینی بدن وجود دارد. عوامل موثر در این زمینه را می‌توان به شرح زیر خلاصه نمود:

1- فعالیت فیزیكی:

شواهد كافی نشان داده در افرادی كه فعالیت فیزیكی آنها كم است، تنظیم گلوكز خون به وسیله انسولین، كمتر و ریسك بیماری‌های قلبی – عروقی بالاتر است. در این افراد عملكرد انسولین با تمرین‌های ورزشی افزایش یافته و تقویت می‌‌شود.

2- عوامل ژنتیكی:

بین افراد سالم از نظر حساسیت انسولینی تفاوت‌هایی وجود دارد. بعضی محققان نیز عقیده دارند كه تقریبا 25 درصد از افراد طبیعی دارای مقاومت انسولینی هستند.

عوامل ژنتیكی در حساسیت انسولینی افراد تأثیرگذار است و به صورت ویژگی‌های فامیلی وجود دارد.

3- عامل رژیم غذایی:

رژیم‌های غذایی غنی از كربوهیدرات‌های ساده، موجب مقاومت انسولینی و سطوح پایین HDL كلسترول و برعكس، رژیم‌های غذایی حاوی مقادیر بالای كربوهیدرات‌های كمپلكس و فیبرها سبب حساسیت انسولینی می‌شوند.

رژیم‌های غذایی با مقادیر چربی‌های اشباع بالا نیز، هم در انسان‌ و هم در مدل‌های حیوانی، با مقاومت انسولینی همراه می‌باشند.

هر سه این عوامل به طور قطع در پیشرفت چاقی موثرند. عوامل ژنتیكی از عوامل مهم تعیین‌كننده توده چربی بدن به حساب می‌آیند. فعالیت فیزیكی كم و رژیم‌های غذایی پر انرژی و چرب نیز به طور آشكاری با اضافه وزن در ارتباط هستند.

در نتیجه، می‌توان گفت چاقی یكی از دلایل مهم سندرم متابولیك و به طور معنی‌داری با مقاومت انسولینی مرتبط است. در قسمت دوم این مقاله روش‌های كنترل ریسك فاكتورهای سندرم متابولیك را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

زندگی آنلاین

5 1000
ارسال شده در 27 خرداد 1396 توسط با موضوع بیماری ها
ثبت نام برای مشاوره رایگان

آخرین متد ایمپلنت و ارتودنسی در جهان با دستگاه فوق پیشرفته کدکم

اطلاعات بیشتر
دندانپزشکی دکترسلام

درباره ی دکتر سلام

مجله پزشکی دکتر سلام (hiDoctor.ir) در تاریخ دوم اسفند ماه سال ۱۳۹۰ آغاز به کار کرد. در حال حاضر سایت دکتر سلام با بیش از ۱۰۰ پزشک و متخصص، مترجم، کارمند و کسانی که در رشته های مرتبط هستند در حال همکاری است.

خبرنامه

با عضویت در خبرنامه ی دکتر سلام از آخرین مطالب و مقالات پزشکی و سلامتی با خبر شوید
کلیه حقوق محفوظ و متعلق به مجله پزشکی دکتر سلام است بازنشر مطالب فقط با ذکر لینک مستقیم مجاز است همکاری با ما پذیرش آگهی
x