istock_26501805_4x3
برخی بانوان پس از زایمان هم دچار خونریزی می شوند آیا این خونریزی ها طبیعی است یا خیر؟دوران ترمیم و بازگشت رحم به حالت اولیه قبل از بارداری چه میزان زمان نیاز دارد نفاس به چه حالتی در تازه مادرها گفته می شود ؟آیا تغذیه می تواند بر این حالت در بانوان تاثیر بگذارد ؟مدت طبیعی خونریزی مادر پس از زایمان چند روز است ؟توصیه های متخصص زنان در این زمینه را در ادامه مطلب برایتان  آورده ایم.

نفاس هم به دوران پس از زایمان می‌گویند و هم به خونی که حین زایمان (سزارین یا طبیعی)، مادر ازدست داده است که شبیه خون عادت ماهانه است.

 

دوران بعد از زایمان و شیردهی از مهم ترین روزهای زندگی یک مادر است. در این دوران اگر مادر حواسش به خورد و خوراکش باشد و بدون استرس و ناراحتی بهترین شیر را به نوزادش بدهد می‌تواند سلامت فرزندش را تضمین کند. اما قبل از شروع دوران شیردهی دوره نفاس یا همان خونریزی‌های طبیعی بعد از زایمان وجود دارد که باید با رعایت نکات لازم این دوره طی شود، پس می توان گفت هر زنی بعد از زایمان دو مرحله مهم از جمله نفاس و شیردهی را تجربه می‌کند که با رعایت نکات ریز می‌تواند آن را به بهترین صورت پشت‌سر بگذارد.  دکتر مژگان تن‌ساز، متخصص طب سنتی، در‌باره بایدها و نبایدهای دوران بعد از زایمان بیشتر توضیح می‌دهد.

نفاس یا خونریزی بعد از زایمان
نفاس هم به دوران پس از زایمان می‌گویند و هم  به خونی که حین زایمان (سزارین یا طبیعی)، مادر ازدست داده است که شبیه خون عادت ماهانه است. به قول حکمای طب سنتی «وقتى که اولین جزء بچه از شکم مادر بیرون مى آید هر خونى که زن مى بیند، اگر پیش از ده روز یا سر ده روز قطع شود، خون نفاس است و زن را در حال نفاس (نفساء) مى گویند.» معمولا مادری که پسرزاییده انتظار داریم بین 25 تا 30روز خونریزی داشته باشد و اگر دختر زاییده بین 35 تا 40روز خونریزی داشته باشد.

خون زیادی دفع کرده‌اید یا کم؟
خونریزی دوران نفاس (یعنی بعد از زایمان) مانند خونریزی‌های دوران عادت ماهانه است؛ یعنی باید در حد طبیعی باشد. البته احتمال دارد کمتر از حد طبیعی یا بیشتر از حد طبیعی، یک خانم بعد از زایمان خونریزی داشته  باشد. اگر خونریزی به اندازه طبیعی باشد که نیاز به انجام کار خاصی نیست، چرا‌که باید این خون دفع شود، اما اگر کمتر یا بیشتر از حد طبیعی باشد در طب سنتی توصیه می‌شود تدابیری انجام شود، چرا‌که اگر زیادتر از حد طبیعی باشد ممکن است منجر به ضعیف شدن قوای جسمانی بدن مادر شود، حتی در درصد کمی احتمال مرگ مادر به علت خونریزی زیاد وجود دارد، بنابراین توصیه می‌شود در این شرایط از غذاهای خون‌ساز یا حتی بندآورنده خون بیشتر استفاده شود.البته داروها و مواد غذایی زیادی وجود دارند که دارای این مزیت هستند؛ اما در این مطلب سعی می‌شود به مواد غذایی اشاره شود که قابل دسترس‌ مردم باشند.  آب گوشت گوسفند یا پرندگان از‌جمله بلدرچین، کبک و… جزء غذاهای مقوی هستند که توصیه می‌شود در این دوران مورداستفاده قرار بگیرند، اما اگر می‌خواهید علاوه بر خاصیت گفته شده تقویت‌کننده رحم هم باشند، بهتر است به این گوشت‌ها یا حتی خورش‌هایی که از این گوشت‌ها تهیه می‌شوند، دارچین اضافه کنید. حتی خوردن خرما یکی از مهم‌ترین نکته‌های غذایی که نه‌تنها روی تقویت جسمی زنان تاثیر بسزایی دارد، بلکه روی شیردهی مادر هم اثرات مثبتی را به‌همراه دارد.

با روغن‌های گرم آشتی کنید
یکی از مشکلاتی که در دوران نفاس ممکن است سراغ مادر بیاید، درد رحم است که یکی از عمده‌ترین علت‌های درد رحم رسیدن سرما به رحم و اندام تناسلی مادر است، به‌همین دلیل بهتر است مادر برای مدتی این نواحی را گرم نگه دارد که می‌تواند از چند روش استفاده کند یا در آب نیمه گرم بنشیند یا از حوله گرم استفاده کند یا آن نواحی را با پوشش‌های گرم ببندد. حتی استفاده از روغن‌های گرم مثل روغن شوید می‌تواند در درمان درد این نواحی موثر باشد که توصیه می‌شود روزانه توسط این روغن‌ها شکم و ناحیه تناسلی خود را به مدت 15 الی 20‌دقیقه ماساژ بدهد.

بعد از زایمان این شربت‌ها را بنوشید
انواع شربت‌هایی که می‌توان در دوره نفاس استفاده کرد شربت عسل، شربت به (‌حتی خورش به هم می‌تواند در این دوران موثر باشد) یا حتی شربت به لیمو هستند که این شربت‌ها جزء شربت‌های خون‌ساز هستند که باعث تقویت رحم مادر هم می‌شوند. غیر از شربت‌های نام برده شده آب هویج و آب سیب هم بهتر است در این دوران بیشتر مورد مصرف مادران قرار بگیرد.

نکاتی که باید در دوران شیردهی رعایت کنید
درباره مزاج شیر مادر بین حکمای طب سنتی دو عقیده وجود دارد، برخی‌ها بر این عقیده هستند که مزاج شیر مانند خون گرم و تر است، اما برخی آن را معتدل می‌دانند. از گذشته تا به امروز همه پزشکان چه طب سنتی چه طب رایج معتقد هستند که شیر بهترین غذا برای نوزاد است که جایگزینی ندارد همچنین سازگار با طبع شیرخوار است. حتی شیردهی، مادر را از برخی بیماری‌ها ایمن نگه می‌دارد و گفته شده حتی اگر سینه‌ای شیر نداشته باشد، کودک سینه مادر را بمکد باز هم تاثیر‌گذار خواهد بود.  توصیه دیگر این است که دفعات شیردهی بعد از تولد باید به‌تدریج زیاد شود تا نوزاد بتواند به شیر خوردن عادت کند.همچنین توصیه می‌شود چون جریان شیر ابتدا زیاد است، اول مادر کمی از شیر را با دست از سینه خارج کند و بعد عمل شیردهی را آغاز کند تا حجم زیاد شیر باعث ناراحتی نوزاد نشود. همچنین سعی کنید تعداد دفعات شیردهی به اندازه باشد و در فواصل زمانی کوتاه به نوزاد شیر ندهید چرا‌که تجمع شیر ممکن است برای نوزاد مشکلات گوارشی مثل ریفلاکس ایجاد کند. ‌ حتی در طب رایج هم پزشکان به این نتیجه رسیده‌اند که حجم زیاد شیر باعث به‌وجود آمدن مشکل ریفلاکس در نوزادان می‌شود، درست مثل یک فرد بزرگسالی که پرخوری می‌کند و بالطبع نفخ و دل‌درد سراغش می‌آید. با این حال اگر نوزاد در خوردن شیر پرخوری کرد و دچار دل‌درد و نفخ شد توصیه می‌شود، سعی کنید او را بخوابانید زیرا خوابیدن به هضم شیر کمک می‌کند.پزشکان معتقدند که شیر صبح را باید قبل از شیر دادن مادر بدوشد و دور بریزد و بعد به نوزاد شیر بدهد. البته تحت هر شرایطی کیفیت شیر مادر تغییر می‌کند از‌جمله بی‌خوابی، استرس، اضطراب، عصبانیت، خستگی و… بهتر است مادر ابتدا کمی از شیرش را بدوشد و دور بریزد و بعد شیردهی را آغاز کند. به‌علاوه استرس، نگرانی و خستگی روی کیفیت شیر تاثیرگذار هستند. ورزش و ماساژ‌های ملایم می‌توانند روی افزایش شیردهی تاثیر‌گذار باشند.

چرا شیر مادر کم می‌شود؟
کاهش شیر مادر علت‌های مختلفی دارد که به اصلی‌ترین موارد آن اشاره می‌کنیم.  یکی از این علت‌ها کم‌خونی است؛ چون خون، ماده اصلی تولید شیر است که وقتی کم‌خونی وجود داشته باشد، شیر هم کم می‌شود. البته حالت دیگری هم وجود دارد و آن هم فساد خون است، یعنی یا خون فرد غلیظ شده یا قوامش سرد شده است. دلیل دیگر عدم مصرف موادغذایی کافی است که حتی ممکن است باعث ایجاد کم‌خونی در مادر هم شود. دلایل دیگر هم در کمبود شیر تاثیرگذار هستند از‌جمله ازدست رفتن خون حتی در دوره نفاس یا بواسیر، استرس، نگرانی، بی‌خوابی و… یکسری نکات کلی هستند که اکثرا از آن اطلاع دارند، مثل داشتن تغذیه مناسب و دوری از استرس و اضطراب. اما داشتن فعالیت مناسب مثل یک ورزش سبک می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد، چراکه حرارت بدن بالا می‌رود و خون رقیق‌تر می‌شود و تولید خون افزایش پیدا می‌کند، با افزایش تولید خون، خون شیر هم افزایش پیدا می‌کند. البته کاهش مقدار شیر علت‌های دیگری هم دارد که در آن صورت توصیه می‌شود بررسی‌های بیشتر زیر‌نظر متخصص صورت گیرد.

منبع:سیب سبز