در مورد قرص دمیترون چه می دانید؟ آیا شما آن را با اندانسترون می شناسید؟ از عوارض این دارو با خبر هستید؟ آیا می دانید که این دارو حتما باید با تجویز پزشک و زیر نظر ایشان مصرف گردد؟ چون می تواند عوارض شدید و خطرناکی مثل سندروم سروتونین ایجاد کند. برای کاهش عوارض آن باید بهترین دوز مصرف نسبت به سن و شرایط بیماری شما تجویز گردد. در این بخش از داروهای دکتر سلام در مورد علل مصرف، تداخلات دارویی، عوارض، نحوه مصرف این دارو، نکاتی که باید حین مصرف آن رعایت کنید و مراقبت های تخصصی – پرستاری صحبت خواهیم کرد.

قرص دمیترون چیست؟

یکی از داروهایی که برای پیشگیری از حالت تهوع و استفراغ مورد استفاده قرار می گیرد، دمیترون (Demitron) می باشد. البته تهوعی که ناشی از موارد زیر باشد:

  • شیمی درمانی سرطان
  • بارداری
  • درمان با اشعه
  • پس از عمل جراحی

قرص دمیترون

نام دیگر این دارو، اندانسترون می باشد که عملکرد آن دسته از مواد شیمیایی موجود در بدن که می توانند حالت تهوع و استفراغ ایجاد کنند را بلوکه می کند و از نظر نوع عملکرد، جزء رده دارویی آنتاگونیست گیرنده سروتونین است. این دارو در بعضی از بیماران به تنهایی باعث کاهش حالت تهوع می شود ولی در بعضی دیگر، حتما باید با داروهای دیگر تجویز گردد. به یاد داشته باشید که این دارو حتما باید توسط پزشک متخصص، تجویز گردد. بنابراین از مصرف خودسرانه پرهیز کنید.

نام های دیگر دمیترون

  • Zofran
  • Zofran ODT
  • Zuplenz
  • ondansetron

اشکال دارویی

  • قرص روکش دار (4 میلی گرمی)
  • شربت خوراکی 4 ( میلی گرم در 5 سی سی)
  • آمپول 2 میلی گرم ( در 2 سی سی و 4 سی سی)
  • ویال

دوز مصرفی قرص دمیترون

دوز مصرفی دارو به موارد زیر بستگی دارد:

  • سن
  • شرایط درمانی
  • شدت بیماری
  • دیگر شرایط پزشکی موجود
  • میزان واکنش بدن به دوز مصرفی نوبت اول

دوز مصرفی توسط پزشک معالج تعیین می شود ولی دوز معمولی و شایع آن به شرح زیر می باشد:

مصرف به منظور پیشگیری از تهوع و استفراغ ناشی از شیمی درمانی

دوز بزرگسالان (سنین 18-64 سال)

شیمی درمانی با احتمال زیاد بروز تهوع:یک دوز 24 میلی گرمی – 30 دقیقه قبل از شروع درمان

شیمی درمانی با احتمال کم بروز تهوع: 8 میلی گرم – 30 دقیقه قبل از شیمی درمانی – هشت ساعت بعد، می توانید 8 میلی گرم دیگر مصرف کنید. برای 1-2 روز پس از شیمی درمانی، می توانید 8 میلی گرم دو بار در روز مصرف کنید.

دوز کودکان (سنین 12 تا 17 سال)

شیمی درمانی با احتمال کم بروز تهوع: 8 میلی گرم – 30 دقیقه قبل از شیمی درمانی – چهار و هشت ساعت بعد از اولین دوز، می توانید به کودک 8 میلی گرم دیگر بدهید. برای 1-2 روز پس از شیمی درمانی، آنها می توانند 8 میلی گرم سه بار در روز مصرف کنند.

دوز کودکان (سنین 4 تا 11 سال)

شیمی درمانی با احتمال کم بروز تهوع : 4 میلی گرم به مدت 30 دقیقه قبل از شیمی درمانی –  چهار و هشت ساعت بعد از اولین دوز، کودک شما می تواند 4 میلیگرم دیگر مصرف کند. برای 1-2 روز پس از شیمی درمانی، می توانید به کودک 4 میلی گرم 3 بار در روز بدهید.

دوز کودکان زیر 4 سال

تأیید نشده است که این دارو برای استفاده در کودکان زیر 4 سال ایمن و موثر است. این دارو نباید در کودکان این محدوده سنی استفاده شود.

دوز در کهنسالان (65 سال و بالاتر)

کلیه های سالخوردگان ممکن است کار نکنند و یا عملکرد خوبی نداشته باشند. این باعث می شود بدن شما به آرامی دارو را پردازش کند. در نتیجه، مقدار بالاتری از دارو در مدت زمان طولانی در بدن شان باقی می ماند. این خطر عوارض جانبی دارو را افزایش می دهد.بنابراین پزشک ممکن است دوز پایین تری را برایتان تجویز کنید.

دوز مصرف این دارو در  پیشگیری از تهوع و استفراغ ناشی از پرتودرمانی

دوز بزرگسالان (سنین 18-64 سال)

دوز معمولی: 8 میلیگرم – 1 تا 2 ساعت قبل از انجام تابش، و سپس 8 میلی گرم دوز هر 8 ساعت پس از زمان مصرف اولین دوز. ادامه 1 تا 2 روز پس از اتمام پرتو درمانی مصرف شود. این دوز ممکن است بسته به نوع اشعه ای که دریافت می کنید متفاوت باشد.

در افراد زیر 17 ساله:

این دارو بهتر است برای پیشگیری از حالت تهوع ناشی از پرتو درمانی در این سنین مصرف نشود.

*** در کودکان و سالخوردگان مثل دوز مصرفی در پیشگیری از تهوع ناشی از شیمی درمانی

مصرف پیشگیری از تهوع و استفراغ ناشی از جراحی

دوز بزرگسالان (سنین 18-64 سال)

دوز معمولی: 16 میلی گرم قبل از بیهوشی برای انجام جراحی

در افراد زیر 17 ساله:

این دارو بهتر است برای پیشگیری از حالت تهوع ناشی از پرتو درمانی در این سنین مصرف نشود.

*** در سالخوردگان مثل دوز مصرفی در پیشگیری از تهوع ناشی از شیمی درمانی

دوز مصرفی قرص دمیترون در بیماران مبتلا به مشکلات کبدی

حداکثر دوزی که برای این عزیزان توصیه شده است، نباید از 8 میلی گرم در 24 ساعت تجاوز کند.

قرص دمیترون

نحوه مصرف این دارو

اگر این دارو را ناشتا بخورید، تاثیر بهتری از آن می بینید. به دلیل خالی بودن معده، دچار حالت تهوع کمتری پس از خوردن دمیترون خواهید شد.

این دارو را اصلا نباید بجوید یا قورت دهید بلکه باید روی زبان خود نگه دارید تا حل شود سپس به همراه بزاق دهانتان قورت دهید.

اگر برای کاهش حالت تهوع شیمی درمانی میل می کنید، 30 دقیقه قبل از رفتن به شیمی درمانی بخورید ولی برای کاهش حالت تهوع تابش درمانی یا درمان با اشعه، 1 الی 2 ساعت قبل باید مصرف کنید و برای جراحی، حدود 1 ساعت قبل.

شایان ذکر است که  این دارو حتما باید زیر نظر پزشکتان مصرف شود. ممکن است پزشک شما این اجازه را به شما ندهد که مصرف کننده این دارو قبل از درمان های خود باشید.

نتایج مصرف قرص دمیترون

  • جذب دارو در حالت آمپول و مصرف خوراکی با هم فرق دارد ولی بعد از 2 ساعت، به نهایت میزان جذب خود می رسد.
  • پیوند به پروتیئن پلاسما تا 73 درصد
  • 5 درصد دوز مصرفی، از طریق ادرار دفع می شود.

عوارض جانبی این دارو

پس از مصرف این دارو، ممکن است شاهد عوارض و اثرات جانبی زیر باشید:

  • بثورات جلدی و مشکلات پوستی مثل ریختن کهیر در جاهای مختلف بدن
  • تب و لرز
  • لرزش دست و پا
  • توهم زدن
  • ایجاد آشفتگی
  • مشکلات تنفسی و تورم صورت بخصوص در گلو، زبان و لب ها
  • اسهال، یبوست و درد شکم
  • درد عضلات
  • سردرد
  • خواب آلودگی
  • احساس خستگی
  • ضعف
  • سرگیجه
  • آرامش غیرطبیعی و بیش از حد
  • درد استخوان ها
  • تپش قلب
  • یرقان یا زردی پوست و چشم
  • تاری دید و یا از دست دادن بینایی (که از چند دقیقه تا چند ساعت طول می کشد)

مصرف قرص دمیترون برای کاهش تهوع بارداری

هیچ عارضه ای برای مصرف این دارو بر جنین، ثبت نشده است. اما مصرف این دارو در این دوران باید زیر نظر پزشکتان صورت گیرد.

مصرف در دوران شیردهی

هنوز تحقیقاتی برای نشان دادن اینکه این دارو به شیر مادر نفوذ می کند، انجام نشده است. بنابراین حتما به پزشک خود اطلاع دهید اگر در دوران شیردهی به سر می برید.

مصرف این دارو در کودکان

کودکان زیر 4 سال هرگز نباید این دارو را مصرف کنند.

قرص دمیترون

چه کسانی نباید از این دارو استفاده کنند؟

افرادی که یکی از شرایط زیر را دارند، نباید این دارو را مصرف کنند:

  • مصرف کنندگان داروی آپومورفین
  • حساسیت دارویی مخصوصا داشتن حساسیت دارویی به داروهای پالونوسترون (palonosetron)، دولاسترون (dolasetron)، گرانیسترون (granisetron)
  • مبتلایان به بیماری های کبدی
  • پایین و بالا بودن سطح پتاسیم و منیزیم خون
  • داشتن ضربان قلب پایین
  • مبتلایان به نارسایی قلبی
  • وجود انسداد در دستگاه گوارش
  • افرادی که در سابقه پزشکی خود یا خانواده شان، سندرم طولانی QT، دارند

چه کسانی باید در مصرف این دارو احتیاط کنند؟

  • افرادی که به بیماری های کبدی یا سندرم کیوتی دچار هستند، حتما پزشک خود را از وجود این بیماری ها مطلع کنند.

تداخلات دارویی قرص دمیترون

  • آنتی بیوتیک‌ ها
  • داروهای ضد افسردگی و میگرن (مصرف قرص دمیترون با این داروها، ممکن است باعث بروز سندروم سروتونین گردد)
  • داروهای ضد ویروس
  • داروهای درمان سرطان
  • داروهای درمان مالاریا
  • داروهای درمان ایدز

انواع داروی اندانسترون موجود در ایران

  • آمپول اندانسترون -اکسیر 8 میلی گرم / 4 میلی لیتر
  • آمپول 4 میلی گرم / 2 میلی لیتر
  • قرص 4 میلی گرم
  • قرص اندانمکس 4 میلی گرم
  • آمپول اندانسترون نورمون 4 میلی گرم / 2 میلی لیتر
  • محلول خوراکی اندامین 4 میلی گرم / 5 میلی لیتر 60 میلی لیتر
  • قرص اندامین 4 میلی گرم
  • آمپول اندانسترون -اکسیر 4 میلی گرم / 2 میلی لیتر
  • آمپول اندانسترون البرز 8میلی گرم / 4 میلی لیتر
  • آمپول اندانسترون البرز 4 میلی گرم / 2میلی لیتر
  • آمپول اندانسترون البرز 4میلی گرم / 5 میلی لیتر
  • آمپول امی ستاپ 2 میلی گرم / میلی لیتر 4 میلی لیتر
  • محلول خوراکی 4 میلی گرم / 5 میلی لیتر
  • قرص اندانسترون راموفارمین 4 میلی گرم

نکاتی حین مصرف قرص دمیترون

  • دستورالعمل هایی که درون برگه داخل جعبه نوشته شده اند را با دقت بخوانید
  • بیشتر از دوز تجویز شده مصرف نکنید
  • هم می توانید این دارو را با غذا مصرف کنید و هم با معده خالی
  • داروی خود را با یک لیوان آب کامل بخورید تا از عوارض احتمالی کاسته شود
  • قبل از انجام جراحی، شیمی درمانی و یا درمان با اشعه، حتما دوز اول را مصرف کنید
  • اثر این دارو تا یک الی دو روز بعد هم باقی می ماند
  • بهتر است این دارو به طور منظم و در یک ساعت مشخص میل کنید
  • این دارو باعث مختل شدن حواس می شود، بنابراین از انجام کارهایی که به هوشیاری بالا نیاز دارد، مثل رانندگی کردن خودداری کنید.
  • قبل از انجام هر گونه آزمایشی، این دارو را مصرف نکنید زیرا احتمال افزایش غلظت های سرمی ALT  و AST در اثر عملکرد این دارو وجود دارد.

قرص دمیترون

نحوه نگهداری از این دارو

  • در دمای زیر 30 درجه محافظت شود
  • دارو نباید یخ زده شود
  • از دسترس کودکان دور نگه داشته شود
  • دارویی که انقضا شده است را مصرف نکنید
  • اگر شاهد تغییر رنگ آمپول دمیترون بودید، یا رسوباتی در آن مشاهده کردید، آن را دور انداخته و مصرف نکنید.

مراقبت های تخصصی و پرستاری در مورد آمپول دمیترون

  • فرم رقیق شده آمپول را در طی 2 الی 5 دقیقه تزریق کنید.
  • اخطار در مصرف این دارو به بیماران مبتلا به فنیل کتونوری
  • پس از رقیق کردن این دارو تنها تا 48 ساعت، در دمای اتاق پایدار باقی می ماند.
  • قبل از اینکه در بیمارانی که جراحی شکمی داشتند، مصرف شود، از نظر انسداد روده ای، بررسی های لازم انجام گیرد.

سوالات متداول

آیا می توانم این دارو را برای تهوع / استفراغ / آنفولانزای معده / مسمومیت غذایی / اسهال / درد مصرف کنم؟

در صورت تجویز پزشک، این دارو می تواند برای حالت تهوع، استفراغ مصرف شود. اما برای درمان مسمومیت غذایی، درد و یا آنفولانزای معده استفاده نمی شود.

آیا این دارو باعث خواب آلودگی می شود؟

این دارو ممکن است باعث خواب آلودگی / سرگیجه شود. اگر چنین نشانه هایی را متوجه شوید، لطفا با دکتر خود مشورت کنید.

آیا این دارو حاوی استامینوفن / آسپرین / پنی سیلین می باشد؟

این دارو به تنهایی یک ترکیب شیمیایی است و شامل استامینوفن، آسپرین یا پنی سیلین نمی شود.

آیا می توانم این دارو را با امپرازول مصرف کنم؟

این دارو یک داروی ضد عفونی است که به کاهش تهوع و استفراغ کمک می کند. هنگام مصرف امپرازول با این دارو هیچ اثری مضر دیده نمیشود. بنابراین، این دو دارو را می توان با هم مصرف کرد.

منبع: دکتر سلام


بیشتر بدانید: